آی پی ثابت چیست؟ کاربردهای آن در اینترنت و شبکه؟

آی پی ثابت (Static IP) و کاربردهای آن در اینترنت و شبکه:

اگر تا امروز فقط برای وصل شدن به اینترنت درمورد آی‌پی ثابت شنیده‌اید.

ناگهان با یک سؤال کلیدی روبه‌رو می‌شوید؛ چرا هر بار آی‌پی عوض می‌شود و چطور باید یک آدرس پایدار داشت؟

اینجا دقیقاً همان جایی است که مفهوم آی‌پی ثابت (Static IP) خودش را نشان می‌دهد.

در این مقاله در مایا هاست با نگاه کاملاً عملی و به زبان ساده، گام به گام توضیح می‌دهیم آی‌پی دقیقاً چیست، آی‌پی ثابت چه فرقی با آی‌پی داینامیک دارد، چه مدل‌هایی از آی‌پی در شبکه و اینترنت وجود دارد، و مهم‌تر از همه در چه سناریوهایی (داشتن آی‌پی ثابت) واقعاً ارزش هرینه کردن دارد.

آی پی چیست؟

آی‌پی مثل آدرس خانه در دنیای شبکه است. هر دستگاهی که قرار است در یک شبکه با دستگاه دیگر حرف بزند، باید یک شناسه قابل‌فهم برای مسیریابی داشته باشد.

وقتی شما یک سایت را باز می‌کنید، پشت‌صحنه مرورگر باید بداند درخواست را به کدام مقصد بفرستد؛ این مقصد با آدرس IP شناخته می‌شود، یا با نام دامنه‌ای که در نهایت به IP ترجمه می‌شود.

نکته مهم:

آی‌پی فقط یک عدد نیست، بلکه یک قرارداد برای مسیریابی ترافیک است.

روترها ، مودم‌ها ، فایروال‌ها و حتی سرویس‌دهنده اینترنت (ISP) بر اساس آی‌پی تصمیم می‌گیرند بسته‌های داده از کدام مسیر بروند و کجا تحویل داده شوند.

به همین خاطر وقتی آی‌پی شما تغییر کند، هر چیزی که به برگشت‌پذیری و ثبات مقصد نیاز داشته باشد ممکن است دچار مشکل شود.

نکته: خیلی وقت‌ها شما در خانه یا شرکت یک آی‌پی داخلی داریدمثل 192.168.x.x و یک آی‌پی عمومی که در اینترنت دیده می‌شود. این دو با هم تفاوت بسیاری دارند.

آی پی ثابت چیست؟

آی پی ثابت یعنی آدرس IP عمومی شما در بازه زمانی طولانی تغییر نکند (یا با تغییرات بسیار محدود و کنترل‌شده همراه باشد.) در حالت معمول، خیلی از اینترنت‌ها به‌صورت پیش‌فرض آی‌پی داینامیک می‌دهند؛ یعنی ممکن است با ریست مودم، قطع‌ و‌ وصل شدن لینک، یا حتی سیاست‌های داخلی ISP آدرس شما عوض شود.

اما در آی‌پی ثابت، ISP همان آدرس را برای شما رزرو می‌کند و عملاً “هویت شبکه‌ای” شما پایدارتر می‌شود.

انواع آی پی چیست؟

1) آی‌پی عمومی (Public) و آی‌پی خصوصی (Private):

• Private IP: داخل شبکه‌های داخلی استفاده می‌شود (مثل 10.x.x.x یا 192.168.x.x) و در اینترنت مستقیم قابل مسیریابی نیست.

• Public IP: آدرسی است که اینترنت شما را با آن می‌شناسد و در سطح اینترنت قابل دسترس است.

2) آی‌ پی ثابت و آی‌پی داینامیک

• Static: پایدار و رزرو شده است.

• Dynamic: ممکن است تغییر کند و معمولاً هزینه کمتری دارد .

3) آی‌پی اشتراکی ( Shared ) و آی‌پی اختصاصی ( Dedicated )

بعضی سرویس‌ها (مخصوصاً در اینترنت‌های سازمانی یا شرایط خاص) ممکن است آی‌پی به‌صورت اختصاصی باشد یا در عمل بین چند مشترک به اشتراک گذاشته شود. در حالت اشتراکی، شما ممکن است یک آی‌پی عمومی مشترک داشته باشید که چند نفر دیگر هم پشت همان آی‌پی هستند.

4) IPv4 و IPv6

• IPv4: رایج‌تر است و کمبود آن باعث گرانی آی‌پی عمومی شده است.

• IPv6: فضای آدرس‌دهی بسیار بزرگی دارد و در بسیاری از شبکه‌ها در حال گسترش است.
  در بعضی سناریوها، داشتن IPv6 می‌تواند بخشی از نیاز شما را حل کند، اما هنوز همه سرویس‌ها و شبکه‌ها به‌صورت کامل با آن کنار نیامده‌اند، پس برای کاربردهای عمومی معمولاً IPv4 همچنان معیار اصلی است.

نکته: قابل ذکر است در مایا هاست بر روی سرور های اختصاصی  و مجازی علاوه بر IPv4 ایپی ورژن 6 نیز ارایه میشود.

چه کاربردهایی دارد؟

بیایید خیلی شفاف ببینیم آی‌پی ثابت چه زمان لازم است و چه زمان صرفاً لوکس محسوب می‌شود.

1) دسترسی ریموت مطمئن به شبکه یا سرور:

اگر تیم شما از بیرون باید به سرور داخل شرکت یا حتی پنل‌های مدیریتی (مثل روتر ، فایروال ، iLO / iDRAC) دسترسی داشته باشد، آی‌پی ثابت کار را ساده می‌کند. چون به‌جای دنبال کردن آی‌پی جدید، همیشه یک مقصد مشخص دارید.

2) راه‌اندازی VPN اختصاصی برای کارکنان یا شعب:

VPN وقتی خوب و پایدار می‌شود که سمت سرور VPN یک آدرس ثابت داشته باشد.

در عمل برای سازمان‌ها یا مسیرهای حساس، آی‌پی ثابت دردسرها را کم می‌کند و پایداری را بالا می‌برد.

3) میزبانی سرویس‌های داخلی یا وب‌سرویس‌ها:

اگر می‌خواهید یک سرویس را از اینترنت قابل دسترس کنید (وب‌سرور، API، گیت سرور داخلی، سرویس مانیتورینگ، تلفن VoIP، پنل‌های مدیریتی و…) معمولاً داشتن آی‌پی ثابت به همراه قوانین فایروال درست، ترکیب استانداردتری است.

4) دوربین مداربسته و تجهیزات IoT:

یکی از رایج‌ترین دلیل‌ها برای خرید آی‌پی ثابت همین است.

5) محدود کردن دسترسی بر اساس IP Whitelist:

خیلی از سرویس‌های بانکی، APIهای پرداخت، پنل‌های سازمانی و یا دسترسی‌های مدیریتی، اجازه ورود را فقط به آی‌پی‌های مشخص می‌دهند. اینجا آی‌پی ثابت یک الزام است؛ چون اگر آی‌پی شما تغییر کند، دسترسی نیز قطع می‌شود.

6) بهبود اعتبار ارسال ایمیل:

اگر ارسال ایمیل سازمانی دارید، داشتن آی‌پی ثابت می‌تواند کمک کند تا تنظیمات امنیتی و اعتبارسنجی‌ها بهتر انجام شود (مخصوصاً وقتی با Reverse DNS و سیاست‌های ضداسپم درست همراه باشد) البته این حوزه حساس است و صرفا ثابت بودن ایپی کافی نیست؛ تنظیمات SPF ،DKIM و DMARC هم نقش جدی دارند.

نکته:

سرویس های میزبانی وب مایا هاست (هاست اشتراکی) دارای ایپی ثابت هستند که شما میتوانید به راحتی تمام ایمیل های سازمانی خود را در هاست های مایا هاست راه اندازی کنید و از پشتیبانی 24 ساعته مایا هاست لذت ببرید.

7) بازی‌های آنلاین، اتصال پایدار و کاهش مشکلات NAT:

در بعضی بازی‌ها یا سرویس‌ها، داشتن آی‌پی عمومی (نه لزوماً ثابت) باعث می‌شود NAT Type بهتر شود و مشکلات ارتباطی کمتر شود.

اگر آی‌ پی ثابت نگیریم، جایگزین‌ها چیست؟

گاهی آی‌ پی ثابت بهترین راه نیست، یا هزینه‌اش به‌صرفه نیست.

این گزینه‌ها را هم بشناسید:

1) DDNS (داینامیک DNS):

اگر مشکل اصلی شما تغییر آی‌پی است و CGNAT ندارید، DDNS می‌تواند کمک کند.

2) VPN و Tunnel به سرور خارجی با IP ثابت

در سناریوهای سازمانی، یک سرور VPS با آی‌پی ثابت می‌گیرید و شبکه‌تان را به آن تانل می‌کنید.

بیرون همیشه به IP سرور وصل می‌شود و از آنجا به شبکه شما می‌رسد.

سخن پایانی:

در این مقاله مایا هاست در مورد آیپی، آیپی ثابت آموختیم. باید در نظر داشته باشید این مقاله بروزرسانی خواهد شد و بخش هایی به این مقاله جهت تکمیل آن اضافه خواهد شد.