تفاوت سرور اختصاصی و ابری
دسامبر 17, 2025
پروتکل TLS چیست؟
دسامبر 17, 2025
آموزش نحوه بکاپ گیری از هاست سی پنل (cPanel)
اگر یک روز صبح وارد سایت شدید و دیدید صفحه سفید شده، دیتابیس خطا می دهد یا یک افزونه تازه نصب شده کل قالب را به هم ریخته، اولین چیزی که نجات تان می دهد بکاپ سالم است.
بکاپ گیری از سی پنل یعنی چه؟ یعنی از بخش های مهم هاستتان (فایل ها، دیتابیس ها، ایمیل ها و تنظیمات اصلی) یک نسخه پشتیبان قابل بازیابی تهیه کنید تا اگر اشتباه انسانی، حمله، خرابی دیسک، آپدیت نا موفق یا حتی حذف
تصادفی رخ داد، بتوانید سریع به حالت قبل برگردید.
هاست سی پنل cPanel چیست؟
سی پنل یک کنترل پنل محبوب برای مدیریت هاست لینوکسی است که با چند کلیک به شما اجازه می دهد دامنه، فایل ها، پایگاه داده، ایمیل و امنیت را مدیریت کنید.
نکته مهم این است که «بکاپ داشتن» با «بکاپ قابل اعتماد» فرق دارد: بکاپ باید زمان بندی، تست بازیابی، نگهداری چند نسخه و ذخیره در مکان جداگانه داشته باشد.
در این مقاله ، آموزش نحوه بکاپ گیری از هاست سی پنل را طوری جلو میبریم که هم برای سایت های وردپرسی ،هم فروشگاهی ،هم پروژه های شرکتی قابل استفاده باشد. د
بکاپ گیری از هاست سی پنل به چه دردی می خورد؟
برگشت سریع بعد از خرابکاری یا آپدیت بد: گاهی یک تغییر کوچک مثلاً آپدیت قالب، تغییر نسخه PHP یا نصب افزونه سایت را از کار می اندازد.
مقابله با حمله و آلودگی: اگر سایت آلوده شود، داشتن بکاپ قبل از زمان آلودگی بهترین راه بازگشت است.
رفع مشکل خطا های دیتابیس: ارور های MySQL، بهم ریختگی جدول ها یا پاک شدن رکورد ها با یک بکاپ دیتابیس سالم قابل جبران است.
مهاجرت مطمئن: برای انتقال سایت از یک هاست به هاست دیگر، بکاپ استاندارد و تست شده کار را بی دردسر می کند.
آرامش ذهنی: شاید کلیشه ای باشد اما وقتی بکاپ داشته باشید تصمیم های فنی را با استرس کمتر می گیرید.
چه موقعیت ها و زمان هایی به بکاپ داشتن از سی پنل نیازمند می شویم؟
قبل از هر آپدیت بزرگ (وردپرس، افزونه ها، قالب، فریم ورک ها)
وقتی تغییرات زیر ساختی نیاز داریم (تغییر نسخه PHP، فعال کردن ماژول ها، تغییر تنظیمات کش و CDN)
وقتی تغییرات دیتابیس (ایمپورت، تغییر collation، اجرای اسکریپت های اصلاحی)
قبل از حذف فایل یا پوشه های حساس (public_html ،wp-content ،storage ،uploads)
بعد از راه اندازی اولیه سایت و زمانی که همه چیز درست و پایدار است (این نسخه را طلایی نگه دارید)
به صورت روتین: روزانه برای سایت های پویا، هفتگی برای سایت های کم تغییر و ماهانه برای آرشیو.
انواع بکاپ در cPanel
- Full Backup (فول بکاپ):
معمولاً شامل فایل های اصلی اکانت، دیتابیس ها، تنظیمات ایمیل و… است.
برای مهاجرت و آرشیو عالی است اما همیشه برای ری استور مستقیم داخل همان اکانت مناسب ترین گزینه نیست (بسته به محدودیت های هاستینگ.)
- Partial Backup (بکاپ جزئی):
بکاپ از بخش های مشخص مثل Home Directory، دیتابیس یا ایمیل فورواردها.
برای بازیابی سریع یک بخش مشخص عالی است .
- Backup Wizard:
مسیر ساده تر و مرحله ای برای کسانی که تازه کار ترند.
- بکاپ افزونه ای مثل JetBackup:
بعضی هاست ها در cPanel ابزار بکاپ پیشرفته دارند که امکان ری استور با چند کلیک و انتخاب تاریخ را می دهد.
بکاپ را کجا نگه داریم؟
بهترین قاعده این است: بکاپ را روی همان هاست تنها نگذارید. چون اگر مشکل از سرور ، اکانت یا دسترسی باشد، همان بکاپ هم در خطر است.
حداقل یک نسخه را دانلود کنید یا به فضای دیگری منتقل کنید (فضای ابری ، سرور بکاپ یا حتی هارد اکسترنال.)
-
یک پاراگراف متفاوت:
جالب است بدانید همان اشتباهی که در مدیریت فایل های سایت رخ می دهد در زندگی روز مره هم تکرار می شود.
مثلاً هزاران عکس خانوادگی روی موبایل داریم اما وقتی گوشی می سوزد یا گم می شود، تازه یادمان می افتد هیچ نسخه پشتیبانی نداشتیم.
گاهی اوقات هم در تیم های فنی، وقتی کد ها در Git درست نسخه بندی نمی شوند، یک تغییر اشتباه می تواند ساعت ها کار را نابود کند.
بکاپ گیری از هاست هم دقیقاً همین فرهنگ را می خواهد: «برنامه برای روز بد» نه واکنش هیجانی بعد از فاجعه.
آموزش عملی بکاپ گرفتن از هاست سی پنل
- فضای خالی هاست و سهمیه بکاپ (Backup معمولاً حجیم است)
- سرعت اینترنت برای دانلود (فول بکاپ های بزرگ ممکن است زمان بر شود)
- دسترسی درست به cPanel (اگر دسترسی ندارید، اول رمز را ریست کنید)
- اگر سایت خیلی فعال است (فروشگاهی پرتراکنش) بهتر است در ساعت کمترافیک بکاپ بگیرید .
روش اول: بکاپ با Backup Wizard (ساده و مرحله ای)
1. وارد cPanel شوید.
2. بخش Files را پیدا کنید.
3. روی Backup Wizard کلیک کنید.
4. گزینه Backup را بزنید.
5. انتخاب کنید:
Full Backup برای نسخه کامل.
Partial Backup اگر فقط بخشی را می خواهید.
- اگر Full Backup می گیرید:
معمولاً از شما می خواهد مقصد بکاپ را انتخاب کنید (Home Directory یا Remote) .
اگر فقط گزینه Home Directory دارید، همان را انتخاب کنید.
یک ایمیل برای نوتیفیکیشن اتمام بکاپ وارد کنید.
شروع کنید و صبر کنید تا فایل بکاپ ساخته شود.
بعد از ساخته شدن، لینک دانلود یا فایل در File Manager قابل مشاهده است.
- اگر Partial Backup می گیرید:
می توانید جداگانه از این ها خروجی بگیرید:
Home Directory (فایلها)
MySQL Databases (دیتابیس)
Email Forwarders / Email Filters
این مسیر برای اکثر کاربران بهترین شروع است چون احتمال خطا کمتر می شود.
روش دوم: بکاپ از بخش Backup (کنترل بیشتر)
1. وارد cPanel شوید.
2. از قسمت Files روی Backup کلیک کنید.
3. اینجا معمولاً چند گزینه می بینید:
Download a Full Account Backup (if it is Active)
Partial Backups (Home Directory ، Databases ، Emai)
- پیشنهاد عملی: حتی اگر Full Backup گرفتید ، یک بکاپ جداگانه از دیتابیس هم بگیرید. چرا؟ چون در ری استور های سریع دیتابیس جداگانه خیلی به کار می آید.
روش سوم: بکاپ دیتابیس از phpMyAdmin (برای بکاپ دقیق تر)
گاهی لازم دارید فقط دیتابیس را با تنظیمات دقیق خروجی بگیرید (مثلاً برای انتقال یا رفع مشکل.)
1. در cPanel وارد phpMyAdmin شوید.
2. دیتابیس مربوط به سایت را انتخاب کنید.
3. تب Export را بزنید.
4. حالت Quick یا Custom:
Quick برای خروجی سریع.
Custom برای انتخاب جدول ها، فرمت و گزینه های فشرده سازی.
5. فرمت را معمولاً روی SQL بگذارید.
6. دانلود را انجام دهید.
نکته برای سایت های بزرگ: اگر دیتابیس خیلی حجیم است خروجی گرفتن ممکن است زمان بر شود.
در این حالت بهتر است از ابزار بکاپ خود cPanel استفاده کنید یا از پشتیبانی هاست کمک بگیرید.
روش چهارم : بکاپ فایل ها از File Manager (وقتی فقط یک پوشه مهم است)
گاهی فقط پوشه هایی مثل public_html یا wp-content را می خواهید.
1. وارد File Manager شوید.
2. پوشه موردنظر را انتخاب کنید.
3. گزینه Compress را بزنید (Zip).
4. فایل Zip ساخته میشود.
5. آن را دانلود کنید.
این روش برای زمانی خوب است که مثلاً فقط می خواهید از آپلود ها یا یک پروژه خاص نسخه نگه دارید.
بکاپ ایمیلها در سی پنل (cPanel)
چیزی که خیلی ها فراموش می کنند ؛ اگر ایمیل های کاری روی همان هاست دارید، بکاپ گرفتن فقط از سایت کافی نیست.
ایمیل ها ممکن است داخل همان اکانت باشند و با یک مشکل کل تاریخچه ایمیل از دست برود.
راه های معمول:
Partial Backup از Email Filters / Forwarders
برای محتوای ایمیل ها، بسته به تنظیمات سرور ممکن است نیاز باشد از مسیر های Mail در Home Directory بکاپ داشته باشید یا از کل Home Directory بکاپ بگیرید.
اگر ایمیلها را با نرم افزارهایی مثل Outlook / Thunderbird با IMAP سینک کرده اید باز هم بهتر است بکاپ سروری داشته باشید چون همیشه همه چیز لوکال ذخیره نیست.
-
چرا بعضی وقت ها فول بکاپ دانلود می شود ولی ری استور سخت است؟
این یکی از رایجترین سوتفاهم ها می باشد.
فول بکاپ بیشتر برای آرشیو و انتقال عالی است اما در بسیاری از سرویس ها ری استور کامل اکانت از سمت کاربر انجام نمی شود و باید توسط ادمین سرور یا پشتیبانی انجام شود.
بنابراین:
- برای خودتان فول بکاپ بگیرید (برای روز بحران)
- ولی برای ریستور سریع، بکاپ های جزئی (فایل + دیتابیس) را هم کنار دستتان نگه دارید.
برنامه پیشنهادی بکاپ
روزانه: دیتابیس (خصوصاً برای فروشگاهی و سایت پرتغییر)
هفتگی: فایل ها (یا حداقل پوشه های حیاتی مثل wp-content و uploads)
ماهانه: فول بکاپ برای آرشیو.
قبل از هر تغییر مهم: یک بکاپ دستی فوری.
قانون ساده: هر جا احتمال می دهید که اگر خراب شد دردسر می شود ، قبلش بکاپ بگیرید.
چند اشتباه رایج که باعث می شود بکاپ به درد نخورد
- فقط یک نسخه نگه داشتن (اگر همان نسخه آلوده باشد، بدتر می شود)
- بکاپ گرفتن بعد از آلودگی (عملاً دارید آلودگی را ذخیره می کنید)
- فراموش کردن دیتابیس (سایت بالا می آید اما محتوا و تنظیمات نیست)
- بکاپ نگرفتن از ایمیل ها (برای کسب و کار ها فاجعه است)
- اعتماد کامل به بکاپ خودکار بدون کنترل (لازم است گاهی بررسی کنید)
جمع بندی
در نهایت آموزش نحوه بکاپ گیری از هاست سی پنل فقط «مسیر کلیک کردن» نیست؛ یک عادت مدیریتی است.
اگر امروز وقت بگذارید و بکاپ گیری را درست بچینید، فردا ممکن است ساعت ها یا حتی روز ها از زمان و هزینه تان نجات پیدا کند.
یک بکاپ سالم یعنی نسخه ای که می دانید کجاست، می دانید چه چیزهایی داخلش هست و مطمئنید قابل بازیابی است.
سوالات متداول
1) بکاپ گیری از سی پنل یعنی چه؟
یعنی تهیه نسخه پشتیبان از داده های مهم اکانت هاست (فایل ها، دیتابیس ها، ایمیل ها و تنظیمات) به شکلی که بتوانید در صورت مشکل، سایت را به حالت قبل برگردانید.
2) هاست سی پنل چیست ؟
هاستی است که با کنترلپنل cPanel مدیریت میشود و امکاناتی مثل مدیریت فایل ، دیتابیس ، دامنه ، ایمیل و امنیت را در یک داشبورد ساده ارائه میدهد .
3) هر چند وقت یکبار باید بکاپ بگیرم ؟
برای سایت های پویا (فروشگاهی، خبری، پر تغییر) حداقل روزانه از دیتابیس و هفتگی از فایل ها.
برای سایت های کم تغییر، هفتگی یا دو هفتگی کافی است ، ولی قبل از هر تغییر مهم بکاپ دستی فراموش نشود .
4) از کجا بفهمم بکاپ سالم است؟
حجم فایل را بررسی کنید، مطمئن شوید دانلود کامل شده و مهم تر از همه: هر چند وقت یک بار روی یک محیط تست، بخشی از بکاپ را ری استور کنید تا مطمئن شوید واقعاً کار می کند.
5) بکاپ دیتابیس را از cPanel بگیرم یا phpMyAdmin ؟
برای استفاده عمومی ، بکاپ دیتابیس از خود cPanel سادهتر است . اگر تنظیمات دقیقتر میخواهید مثل انتخاب جدول ها، فشرده سازی یا خروجی خاص phpMyAdmin مناسب تر است.
بسیار ممنون که مارا در مقاله بکاپ گیری از سی پنل همراهی نمودید. جهت آشنایی با جت بکاپ در سی پنل می توانید از این مقاله ما دیدن فرمایید.
